Diario: Tema 6 - As programacións didácticas vixentes

Benvidas e benvidos a unha nova entrada!

O tema que vou tratar hoxe vai sobre as programacións didácticas vixentes. Respecto á formación docente, é primordial que os futuros profesores e profesoras coñezan as diferentes partes que constitúen unha programación e as súas características, xa que para levar a cabo unha boa labor docente é necesario saber como planificar o traballo que se vai realizar, como por exemplo os obxectivos a alcanzar, e como facelo. Ademais, tamén é importante planear con antelación unha serie de medidas que poden ser necesarias nalgún momento ou para mellorar a aprendizaxe de certos alumnos e alumnas, como por exemplo os criterios de recuperación de materias pendentes, ou as medidas de atención á diversidade. En poucas palabras, unha programación didáctica é elaborada co obxectivo de planificar, segundo o currículo e de forma específica, o proceso de ensino e aprendizaxe do alumnado. A continuación, imos comentar algúns aspectos xerais necesarios para crear unha programación, e algunhas das diferentes programacións existentes de acordo ao noso sistema educativo.

Á hora de crear unha programación, é necesario ter en conta dúas perspectivas: a didáctica, e a programación de aula. Por un lado, a programación didáctica contempla aspectos como as ensinanzas de cada materia nos diferentes cursos ou etapas e é elaborada polo departamento previo ao inicio do curso, quen concreta aspectos referentes á metodoloxía e á avaliación, entre outros. Por outro lado, a programación da aula, que está baseada na programación didáctica, é elaborada por cada profesor/a responsable dos seus respectivos grupos e está centrada en aspectos máis específicos, como as unidades didácticas que traballará cada grupo ou as adecuacións necesarias que pode requirir o alumnado de cada un destes. Outro aspecto que hai que considerar cando se está a elaborar unha programación son as fontes de información: didáctica, epistemolóxica, sociolóxica e psicolóxica. A fonte didáctica refírese ao uso de documentos oficiais realizados polo centro, como o PEC, e ás diferentes leis, decretos ou ordes que se teñen en conta para elaborar unha programación. A fonte epistemolóxica implica coñecer os contidos específicos da materia a traballar, para así poder facelo seguindo unha metodoloxía axeitada. A fonte sociolóxica comenta as características do centro e do alumnado para identificar a mellor maneira de desenvolver o ensino-aprendizaxe nese contorno. Por último, a fonte psicolóxica vese reflectida normalmente no apartado de "atención á diversidade", xa que implica coñecer as características psicoevolutivas do alumnado para poder adaptar a programación nos casos que sexa preciso. É moi importante que se teñan en conta estas fontes para poder elaborar unha programación adecuada e eficaz. Finalmente, non existe un esquema específico á hora de redactar unha programación, polo que o formato pode variar segundo o centro. O importante é que cubra todas as partes necesarias, segundo a materia e a etapa a traballar, e que amose unha presentación coidada e apropiada. 

En referencia ás diferentes programacións do sistema educativo, vou comentar brevemente tres: a da ESO e Bacharelato, a da Formación Profesional, e a da Escola Oficial de Idiomas. Como é lóxico, non todas estas programacións poden presentar os mesmos elementos porque os sistemas e currículos son distintos. Por exemplo, as EOI teñen que contemplar actividades culturais que fomenten a aprendizaxe dunha lingua, mentres que na programación da secundaria é máis importante que se indique a contribución ao desenvolvemento das competencias clave. Do mesmo xeito, ditas programacións son elaboradas de formas diferente: as programacións da ESO e Bacharelato están feitas por cada departamento didáctico do centro en base ao currículo establecido; no caso da FP é o centro educativo o encargado de redactar, tamén segundo o seu currículo, as programacións de cada módulo profesional, e en canto ás EOI, esta tarefa recae no departamento de cada idiomas, seguindo as pautas da comisión e coordinación pedagóxica que se atopan no proxecto educativo. Non obstante, tamén teñen características en común. Os tres sistemas deben presentar na súa programación os contidos, obxectivos e criterios de avaliación que vai traballar cada materia, e tamén  é primordial que se presenten as medidas necesarias que se proporcionarán en canto á atención á diversidade. Unha vez sabemos isto, é importante considerar que, para elaborar unha programación axeitada, débese dar unha resposta aos elementos mínimos que require cada unha.

Pois xa coñecemos as claves para elaborar unha programación! Recordade que hai que ter en conta os diferentes elementos que as conforman e as fontes de información que deben presentar. Como xa mencionei previamente, aínda que non é un tema doado, é moi necesario coñecer esta información para poder levar a cabo unha boa labor docente. Preparar unha programación será de gran utilidade á hora de desenvolver o noso traballo na aula, e poder xestionalo mellor. Non obstante, non debemos esquecer que unha programación ten que presentar características que podan levarse a cabo realmente, tendo en conta o tipo de alumnado e de centro. Por esta razón, tamén é primordial que se teña en conta a posibilidade de realizar certos cambios na programación, co fin de mellorala e que aporte beneficios tanto para o profesorado como para o alumnado. 

Espero que esta entrada fose do voso interese! 

Iria.