2. Ligazón á entrada
3. Ligazón á entrada
luns, 28 de xaneiro de 2019
venres, 25 de xaneiro de 2019
Didáctica: Entrada Cristina Rodríguez
Bos días a todas e todos!
Na entrada de hoxe vou falar sobre a comunicación oral e escrita e o seu tratamento na aula, é dicir, comentarei os diferentes procedementos que se poden utilizar co fin de fomentar a aprendizaxe das linguas estranxeiras a través de actividades de expresión, interacción, comprensión e mediación. A maiores, tamén falarei brevemente sobre o uso que se pode facer das rúbricas para avaliar a expresión escrita e oral. Esta entrada correspóndese co tema 5, o cal foi impartido pola docente Cristina Rodríguez, polo que tamén describirei as actividades que realizamos durante as súas tres sesións.
As actividades de mediación están baseadas na teoría de que o coñecemento dalgunhas linguas axuda á hora de aprender outras. A mediación, moi brevemente, consiste en achegar certa información a unha persoa que por algún motivo non a comprende. Esta pode ser oral (por exemplo, interpretación simultánea en congresos ou interpretación consecutiva en visitas con guías) e tamén pode ser escrita (por exemplo, tradución exacta de documentos legais ou tradución literaria). A mediación pode clasificarse segundo tres aspectos diferentes: lingüístico/textual, conceptual e social/cultural. A través da mediación de textos preténdese, de forma oral ou escrita, transmitir información específica, explicar datos, procesar e traducir textos, así como tomar notas para terceiras persoas e facer análises críticas de textos creativos ou expresar a reacción persoal ante estes. Por medio da mediación de conceptos procúrase facilitar o acceso a coñecementos e conceptos para quen non pode acceder a eles directamente. Por último, a mediación da comunicación ten a función de posibilitar a comunicación entre individuos con diferenzas socioculturais ou sociolingüísticas, facilitando un espazo multicultural. Pasando agora ás actividades de comprensión, estas poden utilizarse para captar ideas principais (skimming) ou para buscar información específica (scanning). As actividades de lectura e escoita poden empregarse para identificar opinións, entender instrucións, entender determinado vocabulario, etc. Estas son realizadas seguindo unha serie de pasos: a presentación e familiarización co contido, unha primeira lectura/escoita, unha segunda lectura/escoita, e un exercicio de pos-lectura/pos-escoita. Durante estas actividades o papel da profesora recae na organización (explicar as instrucións, obxectivos e outros aspectos relacionados co desenvolvemento da actividade), na observación para poder obter e proporcionar feedback, e na estimulación da reflexión do alumnado.
Por último, quedan as actividades de produción e interacción, tanto escrita como oral. Por un lado está a expresión escrita, que adoita consumir moito tempo, xa que realmente ten que ser enfocada como un proceso dividido en planificación (tormenta de ideas ou debate), creación dun primeiro borrador (actividades cooperativas ou de edición e revisión) e a creación da versión final (publicación ou interacción). Algúns exemplos de actividades de expresión escrita son redactar poemas, crear un blogue colaborativo, ou escribir reseñas de libros e películas. O feedback ten un papel principal, xa que é importante que o alumnado aprenda a identificar, corrixir e entender os seus erros por eles mesmos, así como a recoñecer os seus puntos fortes. Por outro lado, a expresión oral é a máis importante no caso da aprendizaxe de linguas, polo que se recomenda incrementar o tempo de fala do alumnado ao máximo posible. Algúns exemplos de actividades de expresión oral son os debates, as presentacións, ou as simulacións e xogos de rol. O papel da profesora durante este tipo de actividades consiste en observar de forma discreta, interactuando co alumnado e incentivándoo para que fale, e proporcionar feedback. En canto á avaliación da expresión oral e escrita, unha opción é utilizar rúbricas. É importante ter en conta que a avaliación na aula debe ser transparente, consistente, de obxectivos claros, e debe proporcionar feedback descritivo. As rúbricas son un instrumento de avaliación compostas por unha serie de criterios coherentes para o traballo do alumnado que describen os niveis de calidade de actuación baseados neses criterios. Para deseñar unha rúbrica é preciso definir os criterios que vai seguir e decidir a escala na que vai avaliar. A través das rúbricas o alumnado pode centrarse nos criterios, deseñar estratexias e plantexar os obxectivos. Para ilustrar as rúbricas, durante a aula tivemos que deseñar unha que avaliase a nosa actividade de plurilingüismo. Esta tarefa foi máis difícil do que pensabamos porque resultou que tiñamos un concepto de rúbrica distinto en canto ás descricións que ofrece e a perspectiva que avalía. Por isto, considero que esta actividade foi de gran axuda para comprender mellor o concepto e así saber como utilizalo de cara ao futuro.
Durante as tres sesións con Cristina Rodríguez realizamos dúas actividades principais, ademais do deseño da rúbrica. A primeira consistiu en crear, en pequenos grupos, a nosa propia actividade de mediación ou sobre o plurilingüismo. No meu grupo deseñamos unha actividade centrada no plurilingüismo, mencionada previamente, enfocada a unha aula de alumnado estranxeiro que vén a España para aprender español durante o verán, e conta cun nivel B1. A actividade consiste en que, utilizando unha ficha con determinadas preguntas tanto sobre linguas como sobre aspectos culturais, os alumnos teñen que entrevistarse entre eles e apuntar os aspectos que teñen en común outros países co seu, e tamén algún dato que lles chame a atención. Tras estas pequenas entrevistas, o alumnado ten que reflexionar sobre se hai máis similitudes ou diferenzas e se a través desta actividade aprenderon algo novo sobre si mesmos (por exemplo, que o seu perfil é máis plurilingüe do que pensaban). Pensamos nesta actividade porque nos pareceu unha forma divertida e dinámica de conseguir que os estudantes se coñezan entre eles durante a primeira semana de aulas á vez que reflexionan sobre o seu propio perfil multilingüe e multicultural. A segunda actividade que planeamos, esta vez en parellas, estaba relacionada coa comprensión. Nesta ocasión, deseñamos unha actividade de comprensión oral para traballar o vocabulario relacionado coa festividade do Nadal, ou similares, xa que nos pareceu unha actividade que pode involucrar máis ao alumnado por tratarse dun contido cultural próximo aos seus intereses. A actividade consiste en comentar un pouco as tradicións típicas das datas, para familiarizar ao alumnado co contexto e, a continuación, ver un vídeo sobre as tradicións do Reino Unido. Tras velo dúas veces, o alumnado terá que contestar unha serie de preguntas que despois corrixirán entre eles por parellas, para finalizar cunha posta en común invitando ao alumnado a reflexionar sobre o que pensan do que aprenderon a través do vídeo. Realizar estas tarefas pareceume moi práctico e beneficioso porque serviu para ilustrar os conceptos teóricos e comprendelos mellor para poder levalos á práctica.
Para finalizar a miña entrada, quero destacar a utilidade desta unidade, xa que coñecer as actividades da lingua é algo primordial para poder enfocar a ensinanza de forma que beneficie ao alumnado o máximo posible. Saber como traballar a mediación, a comprensión, a interacción e a expresión é importante para poder mellorar a aprendizaxe do alumnado. Ademais, as actividades realizadas, como xa mencionei, axudaron moito a ilustrar os conceptos e poder poñelos en práctica, proporcionando tamén ideas de cara ao futuro.
Espero que vos parecese unha entrada interesante!
Iria.
mércores, 23 de xaneiro de 2019
Didáctica: Entrada Gonzalo Constenla
Benvidas e benvidos ao meu blogue de novo!
Este ano comezamos unha nova materia: a didáctica da ensinanza das linguas estranxeiras. Nesta trataránse diferentes aspectos, entre os cales destacan a aprendizaxe pedagóxica e didáctica necesaria para a formación do profesorado, os contidos curriculares, a elaboración de unidades didácticas, o deseño de actividades que traballen as catro destrezas da competencia comunicativa, a atención á diversidade, e as habilidades necesarias para que o proceso de ensinanza-aprendizaxe estea centrado sempre na perspectiva da educación en valores. Esta materia está repartida entre seis docentes diferentes, e este primeiro tema pertence ao profesor Gonzalo Constenla, que o impartiu en dúas sesións. A continuación centrareime nos aspectos tratados durante estas e nalgulnhas das actividades relacionadas.
Na primeira sesión, comezamos cunha actividade na que, por grupos de tres ou catro persoas, tivemos que distinguir os aspectos individuais e comúns entre o que son a lingua materna e a lingua estranxeira. Para isto empregamos un diagrama de Venn, o cal me pareceu moi útil porque o esquema dos círculos superpostos permite ilustrar ben tanto as características individuais como as comúns entre dous factores. Cada grupo traballou individualmente, e despois puxemos as nosas propostas en común. A maioría estabamos de acordo en que a lingua materna está caracterizada por unha adquisición máis temperá e unha aprendizaxe inconsciente a través da cal non se presta tanta atención á gramática. Así mesmo, tamén coincidimos en que entre os aspectos que diferencian á lingua estranxeira, destacan que esta adoita ser aprendida nun ámbito formal, que a súa adquisición é máis tardía que a da lingua materna, que se trata dunha aprendizaxe consciente e que, ademais, presta gran e particular atención á gramática. Respecto aos aspectos que teñen en común, podemos resaltar que ambas están ligadas á cultura das persoas que as aprenden. Tras esta pequena actividade, pasamos a explicar as diferenzas que existen entre a lingua inicial, a lingua segunda e a lingua estranxeira. A lingua inicial é a que aprende un/ha cativo/a previo á etapa escolar, de forma inconsciente e sen ningunha intención particular. Pode adquirirse máis dunha lingua inicial. En canto á lingua segunda, esta é adquirida despois da inicial, mais non necesariamente na escola como lingua do ensino, xa que tamén pode aprenderse na rúa ou no lar. Como pasaba coa inicial, tamén poden adquirirse varias linguas segundas. Non obstante, é importante aclarar que no caso das linguas co-oficiais, estas non se consideran segundas linguas, e tampouco hai que confundila co término en inglés de "Second Language (L2)", xa que esta ten unha connotación diferente. Por último, a lingua estranxeira é aquela adquirida tan só a través da escola ou ámbito educativo, de forma consciente e cunha intención específica, e non empregada como vehicular.
A segunda sesión comezou cunha explicación para distinguir entre a lingua habitual, a lingua de traballo e a lingua vehicular. A primeira é a que usa un falante na maioría dos contextos comunicativos, e non ten que coincidir coa lingua inicial (véxase por exemplo o caso dun inmigrante). A segunda é aquela que representa o principal medio de comunicación nunha empresa ou organismo multinacional ou nun estado plurilingüe, e non ten que coincidir coa lingua oficial do lugar. Por último, a lingua vehicular, ou lingua franca, é a lingua que se utiliza para que falantes de diferentes linguas poidan comunicarse. Isto lévanos ao concepto de repertorio lingüístico dunha comunidade de falantes, que é o conxunto de elementos lingüísticos coñecidos por esta (fonemas, palabras, variantes, etc). Mais é importante distinguir entre unha comunidade lingüística, aquela na que os falantes comparten un mesmo repertorio lingüístico de base, e unha comunidade de lingua, na que os falantes comparten o coñecemento e o uso dunha mesma lingua ou variedade lingüística. Para ilustrar isto, fixemos unha actividade na que tivemos que observar o repertorio lingüístico da aula. Pareceume moi interesante porque ao principio dixemos que como moito constaría de 15 linguas/variedades, e ao final foron 42! Ademais, no caso da aula somos unha comunidade lingüística, porque compartimos repertorio lingüístico, e tamén somos unha comunidade de lingua porque compartimos o coñecemento e uso dunha mesma lingua (galego/castelán). Así mesmo, tamén falamos sobre a didáctica das linguas estranxeiras, que ten a función de enriquecer o repertorio lingüístico do alumnado e cohesionar unha comunidade lingüística, e pode estar enfocada segundo perspectivas diferentes (AICLE, didáctica da lingua estranxeira, didáctica da segunda lingua, etc). Para ilustrar isto realizamos unha actividade na que tivemos que decidir que metodoloxía debía usarse nun contexto de aprendizaxe concreto e cales outras podían usarse, o que serviu para entender mellor os diferentes enfoques que existen na didáctica das linguas.
A continuación, falamos sobre as variantes que existen nas situacións de ensino: as características do alumnado, do centro e os obxectivos que se queiran acadar. Por exemplo, a idade do alumnado vai afectar a súa capacidade e forma de aprendizaxe. Para observar as diferenzas e semellanzas realizamos por grupos outro diagrama de Venn. Por exemplo, algunhas das diferenzas que atopamos é que mentres que os nenos teñen máis facilidade respecto á entoación e pronunciación, os adultos presentan maior consciencia para aprender gramática. Porén, ambos utilizan a(s) lingua(s) base como referencia durante a súa aprendizaxe da nova lingua e a motivación por esta aprendizaxe é un factor clave no seu éxito (canta maior motivación e interese teñan, máis van a aprender). Finalmente, antes de rematar a aula realizamos unha última actividade que consistía en analizar, por grupos, a metodoloxía utilizada por diferentes libros de inglés ou francés. Despois de observar o libro en conxunto, cada membro do grupo centrouse nun aspecto (gramática, produción (+ entoación e fonética), léxico e recepción). No meu caso, tiven que analizar a gramática dun libro de inglés. A continuación, cada un de nós comparamos a nosa parte cos libros que usaron os demais grupos. En xeral, puiden observar que as distintas partes compleméntanse as unhas as outras, xa que a gramática e o léxico son traballadas a través dos exercicios de produción e recepción. Non obstante, cabe destacar que as diferentes partes non están sempre repartidas de forma equitativa nos libros, xa que nalgúns hai unha maior presenza de exercicios de gramática e noutros de vocabulario, ou viceversa.
E ata aquí a entrada de hoxe! Tentei comentar a maior parte das actividades e conceptos que tratamos na aula, mais a variedade de tarefas e teoría que traballamos foi moi ampla. Este tema en xeral pareceume moi interesante, xa que aprendemos a distinguir entre os distintos tipos de linguas, a didáctica destas, e sobre as diferentes características que poden afectar a súa aprendizaxe, factores moi importantes de cara a súa ensinanza para poder enfocalas da mellor maneira posible. Ademais, as actividades que realizamos foron dinámicas e serviron para ilustrar moi ben a parte teórica á vez que poñíamos en práctica os nosos novos coñecementos. Espero que vos gustase a entrada!
Iria.
luns, 7 de xaneiro de 2019
Comentarios Gonzalo
Subscribirse a:
Publicacións (Atom)